SKARBOWOŚĆ I FINANSE
garaże blaszaneKryzys imperium osmańskiego najostrzej rysował się w finansach, stąd niektórzy historycy wszystkie nieszczęścia państwa skłonni byli przypisywać ich złemu stanowi, inni natomiast wywodzili właśnie pustki w skarbie z pierwszych klęsk wojennych, z zahamowań procesu dalszej ekspansji, z wstrzymania dopływu łupów wojennych, stanowiących pokaźną część przychodu skarbowego.
W omawianym okresie nastąpiło sprecyzowanie systemu monetarnego. Do czasów bowiem sułtana Orhana krążyły w kraju monety seldżuckie i bizantyjskie. Dopiero za Orhana zaczęto bić drobną monetę srebrną akge (asper), a od czasów Mehmeda II i monety złote (altin para).
Podstawowe dochody w tym okresie państwo czerpało z nakładanych na muzułmanów dziesięcin (ocur) i z danin od bydła, pobieranych od chrześcijan i żydów (harac, cizye), z dochodów z ceł, kopalń, salin, lasów, z jednej piątej zdobyczy wojennych i z trybutu płaconego przez kraje zhołdowane. Ósur i harac miały służyć na pokrycie żołdu dla sipahiów i posiadaczy timarów, ale od końca XVI w. w związku z kryzysem całej struktury timarów dochód poważnie się zmniejszył. Rozbudowane na-tomiast zostały znacznie wspomniane już wyżej metody rejestru i kontroli pobieranych dochodów skarbowych.
Artykuł powstał przy współpracy z serwisem: płyty warstwowe

