NAUKA, KULTURA I OŚWIATA
liceum szkoła policealna warszawaUpadek polityczny i militarny państwa osmańskiego w XVII w. nie tylko nie wywołał obniżenia kulturalnego, ale przeciwnie, jak często w takich wypadkach bywa, nigdy pozornie właśnie pewne przejawy oświaty, nauki czy kultury nie rozwinęły się — może dość specyficznie — tak wysoko, jak w epoce od drugiej połowy XVI do XVII w. A jednak i te dziedziny ogarniała ta niemoc, która doprowadziła całe imperium do żałosnego stanu w XVIII i XIX w.
Przy każdym prawie meczecie {cami) władcy, wezyrowie, bogacze fundowali zawsze szkoły (medrese). W nich oprócz religii uczono początków astronomii, matematyki, filozofii i literatury. Absolwenci tych szkół nosili tytuł „profesor\" (miiderris) i mogli prowadzić wykłady. Fundatorzy zakładali fundacje religijne, które obejmowały m.in. ziemie orne, karawanseraje, zajazdy, sklepy, łaźnie, a z których dochody szły na pokrycie kosztów utrzymania szkoły i stojących zwykle obok domów opieki publicznej (imaret) oraz bezpłatnych jadłodajni.
Przy dworze sułtańskim istniała szkoła mająca za zadanie kształcenie wyższych urzędników (enderun), do której kierowano specjalnie zdolnych chłopców z branki. Z tych szeregów wyszło wielu wybitnych mężów stanu, jak u schyłku okresu poprzedniego słynny Mehmed Pasza Sokollu.
Artykuł powstał przy współpracy z serwisem: praca Gdynia
